Nhà thiên văn học & nhà khoa học
101 nhà thiên văn và nhà khoa học có tiểu sử đa ngôn ngữ, từ các nền văn minh cổ tới thiên văn chính xác hiện đại.
Bầu trời thời cổ đại
Gan De
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn Trung Hoa, Vị trí sao và danh mục sao; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CN
310 TCN–230 TCNAristarchus of Samos
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn Hy Lạp cổ đại, Nhật thực và nguyệt thực; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GR
276 TCN–194 TCNEratosthenes
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Giờ Mặt Trời và đồng hồ Mặt Trời, Thiên văn Hy Lạp cổ đại; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
EG · GR
190 TCN–120 TCNHipparchus
Thiên văn vị trí, danh mục sao và tiền tiến.
GR
78–139Zhang Heng
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn Trung Hoa, Thiên cầu; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CN
100–170Claudius Ptolemy
Thiên văn địa tâm toán học và Almagest.
EG · GRThiên văn Trung Cổ & Hồi giáo
476–550Aryabhata
Thiên văn toán học, sự tự quay của Trái Đất và tính nhật-nguyệt thực.
IN598–668Brahmagupta
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn Ấn Độ, Nhật thực và nguyệt thực; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
IN
780–850Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Bảng thiên văn và zij, Thiên văn thời Hoàng kim Hồi giáo; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
UZ · IQ
858–929Al-Battani
Quan sát chính xác và cải thiện các tham số Mặt Trời/Mặt Trăng.
SY
903–986Abd al-Rahman al-Sufi
Danh mục sao và mô tả các thiên thể sâu.
IR
965–1040Ibn al-Haytham
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Kính thiên văn khúc xạ, Thiên văn thời Hoàng kim Hồi giáo; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
IQ · EG
973–1048Al-Biruni
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn thời Hoàng kim Hồi giáo, Giờ Mặt Trời và đồng hồ Mặt Trời; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
UZ · IR
1031–1095Shen Kuo
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn Trung Hoa, Lịch và chu kỳ thiên văn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CN
1114–1185Bhaskara II
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn Ấn Độ, Bảng thiên văn và zij; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
IN
1201–1274Nasir al-Din al-Tusi
Mô hình hành tinh và cặp Tusi.
IR
1394–1449Ulugh Beg
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Vị trí sao và danh mục sao, Thiên văn thời Hoàng kim Hồi giáo; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
UZCách mạng Phục Hưng
1444–1544Nilakantha Somayaji
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn Ấn Độ, Chuyển động nghịch hành của hành tinh; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
IN
1473–1543Nicolaus Copernicus
Mô hình nhật tâm của hệ hành tinh.
PL
1546–1601Tycho Brahe
Các phép đo vị trí trước thời kính thiên văn với độ chính xác chưa từng có.
DK
1564–1642Galileo Galilei
Quan sát Mặt Trăng, Sao Mộc và Sao Kim bằng kính thiên văn.
IT
1571–1630Johannes Kepler
Các định luật chuyển động hành tinh và quỹ đạo elip.
DECơ học thiên thể cổ điển
1610–1664Maria Cunitz
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Các định luật Kepler, Bảng thiên văn và zij; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
PL · DE
1611–1687Johannes Hevelius
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Mặt Trăng, Vị trí sao và danh mục sao; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
PL
1625–1712Giovanni Domenico Cassini
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Các hành tinh khổng lồ, Vành đai hành tinh; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
IT · FR
1629–1695Christiaan Huygens
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Vành đai hành tinh, Titan và Enceladus; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
NL
1643–1727Isaac Newton
Vạn vật hấp dẫn và sự thống nhất động lực học giữa cơ học thiên thể và cơ học Trái Đất.
GB
1644–1710Ole Rømer
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Các vệ tinh Galileo, Quang sai ánh sáng; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
DK
1646–1719John Flamsteed
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Vị trí sao và danh mục sao, Hệ quy chiếu thiên văn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB
1656–1742Edmond Halley
Dự đoán sao chổi tuần hoàn và chuyển động riêng của sao.
GB
1713–1765Alexis Clairaut
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Sao chổi, Bài toán ba vật; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
FR
1738–1822William Herschel
Khám phá Sao Thiên Vương và lập bản đồ Ngân Hà.
DE · GB
1749–1827Pierre-Simon Laplace
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Ổn định dài hạn của Hệ Mặt Trời, Sự hình thành Hệ Mặt Trời; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
FR
1750–1848Caroline Herschel
Khám phá sao chổi và lập danh mục có hệ thống.
DE · GB
1784–1846Friedrich Bessel
Phép đo thị sai sao đáng tin cậy đầu tiên.
DESự ra đời của vật lý thiên văn
1787–1826Joseph von Fraunhofer
Các vạch quang phổ và thiết bị quang học chính xác.
DE
1811–1877Urbain Le Verrier
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Các hành tinh khổng lồ, Cộng hưởng quỹ đạo; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
FR
1818–1889Maria Mitchell
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Sao chổi, Tạo ảnh thiên văn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1819–1892John Couch Adams
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Các hành tinh khổng lồ, Hệ quy chiếu thiên văn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB
1824–1910William Huggins
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Quang phổ thiên văn, Sự trỗi dậy của vật lý thiên văn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB
1846–1919Edward Charles Pickering
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Quang phổ sao, Vị trí sao và danh mục sao; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1848–1915Margaret Lindsay Huggins
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Quang phổ thiên văn, Tạo ảnh thiên văn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB · IE
1857–1911Williamina Fleming
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Quang phổ sao, Sao biến quang tai biến; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB · US
1863–1941Annie Jump Cannon
Hệ phân loại quang phổ sao hiện đại.
US
1866–1952Antonia Maury
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Quang phổ sao, Biểu đồ Hertzsprung–Russell; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1868–1921Henrietta Swan Leavitt
Quan hệ chu kỳ–độ sáng của sao Cepheid.
US
1873–1967Ejnar Hertzsprung
Các lớp độ sáng sao và biểu đồ H–R.
DK
1877–1957Henry Norris Russell
Tiến hóa sao và biểu đồ H–R.
USVũ trụ hiện đại
1868–1938George Ellery Hale
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Vết đen Mặt Trời, Kính mặt đất cỡ lớn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1873–1916Karl Schwarzschild
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Chân trời sự kiện và vòng photon, Hố đen khối lượng sao; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
DE1875–1969Vesto Slipher
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Phương pháp vận tốc xuyên tâm, Khám phá sự giãn nở vũ trụ; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1879–1955Albert Einstein
Thuyết tương đối rộng và nền tảng thấu kính hấp dẫn.
DE · CH · US
1882–1944Arthur Eddington
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Cân bằng thủy tĩnh trong sao, Vòng Einstein; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB
1885–1972Harlow Shapley
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Đĩa Ngân Hà, Sao biến quang Cepheid; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1889–1953Edwin Hubble
Thang khoảng cách ngoài Ngân Hà và quan sát sự giãn nở.
US
1893–1960Walter Baade
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Quần thể sao I, II và III, Thang khoảng cách vũ trụ; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
DE · US
1894–1966Georges Lemaître
Nghiệm vũ trụ giãn nở và ý tưởng nguyên tử nguyên thủy.
BE
1898–1974Fritz Zwicky
Bằng chứng vật chất tối trong cụm thiên hà và nghiên cứu siêu tân tinh.
CH · US
1900–1979Cecilia Payne-Gaposchkin
Xác lập rằng các ngôi sao chủ yếu gồm hydro và heli.
GB · US
1900–1992Jan Oort
Động lực học Ngân Hà và giả thuyết đám mây sao chổi.
NL
1905–1993Helen Sawyer Hogg
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Sao biến quang RR Lyrae, Cụm sao; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CA
1910–1995Subrahmanyan Chandrasekhar
Lý thuyết cấu trúc sao, sao lùn trắng và vật thể đặc.
IN · US
1915–2001Fred Hoyle
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Nhiệt hạch trong sao, Mô hình Big Bang nóng; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB
1918–1984Martin Ryle
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Tổng hợp khẩu độ, Thiên hà vô tuyến; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB
1919–2020Margaret Burbidge
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Nhiệt hạch trong sao, Chuẩn tinh; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB · US
1924–2021Antony Hewish
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Giao thoa vô tuyến, Pulsar; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
GB
1925–2018Nancy Grace Roman
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Kính thiên văn không gian; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1926–2010Allan Sandage
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thang khoảng cách vũ trụ, Sự giãn nở Hubble–Lemaître; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1928–2016Vera Rubin
Đường cong quay thiên hà và bằng chứng vật chất tối.
US
1929–2022Maarten Schmidt
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Chuẩn tinh, Biến dạng không gian dịch đỏ; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
NL · US
1931–Roger Penrose
Các định lý kỳ dị và thuyết tương đối toán học.
GB
1933–2024Arno Penzias
Đồng khám phá bức xạ nền vi sóng vũ trụ.
DE · US
1936–Robert Woodrow Wilson
Đồng khám phá bức xạ nền vi sóng vũ trụ.
US1941–1981Beatrice Tinsley
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Sáp nhập thiên hà, Quần thể sao I, II và III; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
NZ · US
1942–2018Stephen Hawking
Nhiệt động lực học hố đen và vũ trụ học lượng tử.
GB
1943–Jocelyn Bell Burnell
Khám phá pulsar.
GBKỷ nguyên chính xác & đa sứ giả
1932–Rainer Weiss
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Máy dò sóng hấp dẫn, Khởi đầu thiên văn sóng hấp dẫn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
DE · US
1935–James Peebles
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Sự phát triển cấu trúc vũ trụ, Vật chất tối lạnh; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CA · US
1936–Barry Barish
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Máy dò sóng hấp dẫn, Khởi đầu thiên văn sóng hấp dẫn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1939–William Borucki
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Phương pháp quá cảnh, Cuộc cách mạng ngoại hành tinh; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1940–Kip Thorne
Vật lý thiên văn tương đối tính và lý thuyết sóng hấp dẫn.
US
1942–Michel Mayor
Phát hiện ngoại hành tinh quanh sao giống Mặt Trời bằng vận tốc xuyên tâm.
CH
1943–Catherine Cesarsky
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên văn cận hồng ngoại, Tia vũ trụ; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
FR · AR
1944–Sandra Faber
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thiên hà elip, Quầng vật chất tối và thiên hà; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1945–George F. Smoot
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Bất đẳng hướng CMB, Vệ tinh vũ trụ học; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1946–John C. Mather
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Phổ vật đen CMB, Vệ tinh vũ trụ học; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1947–Margaret Geller
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Mạng lưới vũ trụ, Khảo sát dịch đỏ quang phổ; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1952–Reinhard Genzel
Quan sát hồng ngoại chuyển động sao quanh Sagittarius A*.
DE
1953–Carolyn Porco
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Vành đai hành tinh, Titan và Enceladus; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1955–Ewine van Dishoeck
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Phân tử liên sao, Mạng phản ứng hóa học thiên văn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
NL
1957–Wendy Freedman
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Thang khoảng cách vũ trụ, Sự giãn nở Hubble–Lemaître; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CA · US
1959–Saul Perlmutter
Vũ trụ học siêu tân tinh và sự giãn nở tăng tốc.
US
1965–Andrea Ghez
Bằng chứng từ quỹ đạo sao cho hố đen siêu nặng ở tâm Ngân Hà.
US
1966–Didier Queloz
Đồng khám phá 51 Pegasi b.
CH
1966–Natalie Batalha
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Phương pháp quá cảnh, Cuộc cách mạng ngoại hành tinh; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
US
1967–Brian Schmidt
Vũ trụ học siêu tân tinh và sự giãn nở tăng tốc.
AU · US1968–Nergis Mavalvala
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Máy dò sóng hấp dẫn, Sự phát sinh sóng hấp dẫn; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
PK · US
1969–Adam Riess
Bằng chứng siêu tân tinh Ia cho sự giãn nở tăng tốc của vũ trụ.
US
1969–Priyamvada Natarajan
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Quầng vật chất tối và thiên hà, Hố đen siêu nặng; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
IN · US
1971–Sara Seager
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Khí quyển ngoại hành tinh, Quang phổ dấu hiệu sinh học; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CA · US
1974–David Charbonneau
Các đóng góp tiêu biểu tập trung vào Phương pháp quá cảnh, Khí quyển ngoại hành tinh; các công trình này góp phần định hình sự phát triển của thiên văn học hiện đại.
CA · US